Voeding in Uruguay

Op een escuela de tiempo completo, zoals escuela 41, krijgen de kinderen ontbijt, een lunch en merienda. Merienda is een ‘vierde’ maaltijd die aan het einde van de middag genomen wordt. Maar wat eten ze dan in Uruguay?

Wat eten ze achter dit hek op escuela 41?

Eind oktober heeft Mark een kijkje in de keuken genomen bij escuela 41. Hoewel de school niet deelneemt aan het nationale project Merienda Saludable, een programma ter stimulering van gezonde voeding op school, vindt de directie dat de kinderen er gezond eten. Met de lunch als meest belangrijkste maaltijd in Uruguay, was het weekmenu als volgt:

• Maandag: een stampot van andijvie, gehakt, ui, paprika, ei, geraspte kaas, haver en witte saus. 
• Dinsdag: een koude pasta salade met ham, witte kaas, tomaten, eieren en mayonaise. 
• Woensdag: gefrituurde schnitzel met sla en tomaten. 
• Donderdag: rijst met tonijn, wortel, ei, tomaten, doperwten en mayonaise. 
• Vrijdag: pasta met een rode tomatensaus met gehakt, ui, wortel en paprika. 

Normaal gesproken is in de week het toetje van de lunch 3x fruit en 2x een zoetig toetje. Het ontbijt is in principe een chocolademelk met brood en zoet beleg, wat vaak hetzelfde is voor de merienda. Tussen de maaltijden door zijn veel zoetigheden te zien (snoepjes, koekjes) op het schoolplein en in de klas. 

De Uruguayaanse schijf van 6.

Is dit een gebalanceerd voedingspatroon? Dat laten we voor nu in het midden. De koks zijn ervan overtuigd dat de kinderen minder goed eten als ze in de weekenden thuis zijn. Omdat dit patroon niet bekend is, gaan de kinderen juist op dat moment de foto’s nemen tijdens dit project. En zullen we zien wat de verschillen zijn met hun internationale vrienden.

Even voorstellen: escuela 41

In Montevideo zullen we het project uitvoeren met groep 6 van Escuela 41. Groep 6 is in Uruguay groep 8 in Nederland. Escuela 41 staat in de wijk Aguana en staat in het teken van wederopbouw: renovaties van oude gebouwen of verlaten fabrieken. En dat op slechts 2 blokken verwijderd van het grote Palacio Legislativo, waar de wetgevende macht van Uruguay gezeteld is. 

Hoofdingang van de school

De basisschool is een zogenaamde 'tiempo completo'. Kinderen gaan hier de hele dag naar school, van 8.00 tot 17.00. Dit is niet gebruikelijk in Uruguay, waar kinderen vaak een dagdeel (ochtend of middag) naar school gaan. Er zijn 2 groepen die deelnemen aan het project, groep 6a (lerares Doris) en 6b (leraar Gabriel).

Groep 6b van leraar Gabriel

De school behoort tot de publieke scholen, wat zoveel betekent dat de overheid het schoolgeld en materialen volledig betaalt. Helaas is er weinig geld beschikbaar voor onderhoud aan de gebouwen (lekkende WC's, tochtige lokalen) of middelen om te sporten. Wel zijn ze aangesloten op Plan Ceibal en maken ze veel gebruik van de XO laptops. Binnenkort meer over de school.

Laptops in Uruguay

In Uruguay hebben onlangs alle kinderen en leraren op publieke basisscholen een laptopje gekregen. Dat zijn 360.000 kinderen en 18.000 leraren. De laptops heten XO en zijn afkomstig uit het One Laptop Per Child project. In Uruguay heet dit project Plan Ceibal en wordt nadrukkelijk beschreven als een educatief programma.

Voor het project e-Healthy Habits zullen we in Uruguay gebruiken maken van deze XO laptops. Plan Ceibal heeft er ook voor gezorgd dat de meerderheid van de scholen de beschikking heeft over internet. Dus dat geeft de kinderen hier eindelijk de mogelijkheid om de wereld te verkennen, te beginnen met hun collega's in Nederland!

Bekijk meer over Plan Ceibal in het filmpje hieronder:

Start e-Healthy Habits

Medio 2010 startte het lectoraat Technologie in Zorg en Welzijn van Saxion (Enschede) het project e-Healthy Habits. Het idee was om sociale media in te zetten voor gezondheidsvoorlichting op scholen in Nederland en Uruguay. Hiermee stappen we af van traditionele voorlichting: van bovenaf (autoriteit) dicteren wat gezond is en wat niet. In dit project gaan kinderen van elkaar leren wat gezond is via visuele middelen, met alle culturele verschillen van dien. Deze nieuwe vorm heet ook wel gezondheid 2.0, ook te lezen in een rapport hier.

Vanzelfsprekend behoeft dit proces begeleiding. In samenwerking met de opleiding verpleegkunde van Saxion doen studenten onderzoek, maar helpen ook bij de workshops op de scholen. Marion Blokzijl is vanuit de opleiding betrokken. Daarnaast zijn 2 onderzoekers van het lectoraat betrokken: Marit van de Dijk en Mark Brul. In Uruguay wordt samengewerkt met stichting Movimiento.

Het project richt zich dus op gezondheidsvoorlichting (GVO) en sociale media: een ontdekking naar de (on)mogelijkheden. Volg ons via deze blog, meld je aan op de RSS feed en zie wat gezondheidsvoorlichting 2.0 is.